ادای سهم در تعریف «کلیدواژگان هنر»

جولیان استالابراس

 

مستند

هنر مستند، به‌ویژه در عرصه‌ی دوسالانه، در حال چیرگی است. چنانکه مایاکُفسکی در زمانه‌ی دگرگونی گسترده و شتابنده‌ی پیشین توضیح داده است، خیال از قالب رنگ‌پریده‌ی تولیداتش خارج شد و با زندگی تطبیق یافت. مشاهده‌گری و امر واقع از خلال کارهای بیشمار، به‌ویژه ویدئو، با ساخت نئو-کانسپچوال می‌جنگند. شکاف جهانی نابرابری نژادها، جنس‌ها، طبقه‌ها، و ملت‌ها آشکار است؛ اما با چه تأثیری؟

مردم‌پسند / مردم‌باوری

پیشرویِ شتابنده‌ی رسانه‌های اجتماعی، جهان هنر را زیر فشارهای جدید قرار می‌دهد؛ به‌ویژه از زمانی که بسیاری از تولیداتش، رها از گزینش کارشناسی و گشوده به نظرهای کاربران، دیجیتال و آنلاین به اشتراک گذاشته شده است. ستاره‌های جدید موفقیت خود را در بازار از مردم‌پسندبودنشان کسب می‌کنند، نه از اراده‌ی نگاهبانان سنتی کیفیت. هنرمندان و گالری‌ها با آثار سهل‌الوصولی که به فرهنگ توده نزدیک است اقدام به شکار مجموعه‌داران جدیدی می‌کنند که به‌شدت فاقد دانش تاریخ‌هنری‌اند. به‌نظر می‌رسد کابوس کلمنت گرینبرگ مبنی براینکه فرهنگ توده، فرهنگ نخبه را می‌بلعد بسیار به تحقق نزدیک است؛ جز اینکه امروز آنچه مردم‌پسند است می‌تواند بی‌واسطه مردمی شود، نه با میانجی‌گری صنعت فرهنگ.

 

مردم‌سالاری (دمُکراسی)

مقام دمکراسی به‌دست مستندنگاری و امر مردم‌پسندْ برجسته و به دلیل شکست جریان سیاسی غالب در مقابله با مسائل بزرگ زیست‌محیطی و اقتصادیِ روز تقویت شده است. «دمکراسی واقعاً موجود» به کاستی و فساد خود می‌بالد. در جنبش اشغال، کیوریتورها را فراخواندند تا به نمایش آثار «انتقادی» بار سیاسی بیافزایند. شاید ازاین‌رو که جنبش اشغال، مانند اثر هنری، هیچ منظری از تغییر واقعی را رقم نمی‌زند و بنابراین می‌تواند همچون مداخله‌ای ایمایی و زیباشناختی تعبیر شود. درعین‌حال اما، حکم کهنه‌ی نئولیبرال مبنی بر منع تعامل هنرمندانه با امر «سیاسی» شکسته شده است، و این امکان وجود دارد که از تماس اکتیویسم و هنر، که مدت‌هاست بااحتیاط به هم نزدیک و نزدیک‌تر می‌شوند، فرم‌ها و کنش‌های جدید پدیدار شود. ـ

 

چاپ‌شده در نشریه‌ی هنر عمومی، ش۷۳، سئول: اکتبر ۲۰۱۲.

 

نگاره: «شورش‌ها»، از مجموعه‌ی ملاقات با تاریخ، اثر مُنا واتامانو و فلورین تودور، رنگ روغنی روی بوم، ۴۰ در ۵۰ سانتی‌متر، ۲۰۰۹.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *